Idazleak - Yolanda Arrieta Malaxetxebarria - Hemeroteka - Bizitzaren hariari tiraka

EU | ES | FR | EN
Facebook Twitter Vimeo Youtube
Euskal Idazleen Elkartea

Yolanda Arrieta Malaxetxebarria > Hemeroteka

Gara

2002-01-26 Bizitzaren hariari tiraka |

Josteak arreta handia eskatzen du, urrats bakoitzari dagokion garrantzia ematea, denboraz ahaztu eta era berean denbora ondo neurtzea. Jostean gauza txiki askori eman behar zaio arreta, gauza horietako bakoitza besteekin ondo orekatu eta aldi berean, osotasunaren zentzua galdu gabe jardun.

Josturaren metaforaz baliatzen da Yolanda Arrieta "Jostorratza eta haria" liburuan bere narrazioa hedatzen hasteko; are gahiago, liburua bere osotasunean bilakatzen da metafora, metafora bizi eta zabala. Izan ere, haria lerro eta jostorratza hitz bihurturik abiatzen baita autorea ezohiko egituraketa zein narrazio honetan. Oinarrian, ama batek, amona eta amamaren laguntzaz, jaiotzear den alabari kontatzen dion istorio multzoa topatzen ahal da. Historioaurrean hasi eta azken mendea errepasatuz, istorioen katea biltzen da egungo sentipenetaraino. Hasieratik hari nagusia bakarra izanagatik, istorio txiki ugari gehitzen zaizkio bata bestearen atzetik.

Narrazioa etengabe aurrerantz garatu arren, atal bakoitzean josketa lezioetara itzultzen da bati, bata zein besteari osotasun berezia emanez. Joskerari loturiko aholku, lezio, irakaspen eta adibide bakoitzak historia-istorio pertsonal horri loturiko kontakizun bat ekarriko du, pixkanaka narrazioaren jantzia osatuz.

Hasierako ataletan, historiaurrean hasi eta ondorengo belaunaldietan, Mari eta Txomin izen generikoetan bilduko ditu autoreak gertakizun nagusiak. Horrek zenbaitetan narrazioa ahuldu dezake, eskolako lezioen kutsu handiegia hartzen baitu, baina badago narrazioa lagunduko duen magikotasunaren ezaugarria ere. Zenbait pasarteren kutsu fantastikoak narrazioa aberastuko baitu istorioen hastapenetan.

Liburuak aurrera egin eta etorkizuneko alabaren famili arbolaren adarretan murgildu ahala, istorioetako pertsonaiak izen propioz jantziko dira apurka, azken mendeko gertakizun garrantsitzuen berri emanez gainera. Horrelaxe ezagutuko ditugu gerriko, botoi, titare eta ohialen artean aurreko mende hasierako feriak, gerraren etorrera, migrazioak, gerraostea, belaunaldi berrietako gazteen asmo berritzaileak... etorkizuneko alabaren gurasoetara iritsi arte.

Ama dugu une oro lanaren egile, amama eta amonaren laguntzaz. "Konpontzeko" deritzon atalean, amaren beraren garaira iristen da haria, narrazioak liburuko unerik barnekoenak eta poetikoenak ezagutuz bertan. Ama adabakiez osatutako jantzia egiten saiatzen da, delako jabearen izaera edo itzala bederen osatu nahian.

Atal honek apurketa nabarmena ekartzen du aurrekoen aldean. Istorio txikien egitura mantendu arren, tonua beste bat da. Aurrekoetan bazegoen narrazioarekiko distantzia bat, denborarik eratorria; nolabaiteko memoria historikoa izatean halako urruntasuna hartzen zuen iraganak. Honetan, ordea, lanaren egilea dugun ama iraganaz mintzo da baina bere oroitzapen propioen barnekotasunean oinarrituta. Are gehiago, bere gaztaroan planteatutako ametsak eta erronkak azaltzen ditu. Amets horiek bizitzaren zeharbideetan eraldatu arren, haien funtsak bere horretan jarraitu du, gaztetako konformitate ezak formak berriak hartu ditu orainean.

Atal honek poesiaren eragina duela esango nuke, ez bakarrik gai eta kezken tratamenduan, baita formetan ere. Zenbaitetan errepikapenek, errimek eta hitz jokoek garrantzia hartzen dute. Guztiek osatzen duten oroimenezko adabakiak josi eta bere izaeraren silueta marrazten du.

Etorkizunera begira iraganetik jasotako jakituria biltzen da liburu honetan, josturaren metafora bizitzari berari eskutik lotuz. Josturen garrantsitzuak dira gauza txikiak, urrats bakoitzari dagokion garrantzia ematea. Josturan erabilitako arau eta aholkuak bizitzan ere baliagarriak izan daitezkeela erakusten du liburu honek.
2011 Euskal Idazleen Elkartea
Zemoria kalea 25 · 20013 Donostia (Gipuzkoa)
Tel.: 943 27 69 99 - Fax.: 943 27 72 88
eie@idazleak.eus

iametza interaktiboak garatuta