Idazleak - Pello Otxoteko Vaquero - Laginak - Arnasa galduaren ondarea

EU | ES | FR | EN
Facebook Twitter Vimeo Youtube
Euskal Idazleen Elkartea

Pello Otxoteko Vaquero > Laginak

Poesia

2003 Arnasa galduaren ondarea | Elkar

ARRIBANTEAK

La mort est si souvent représentée comme une fin, une limite, une frontière, un voyage, un départ ou le passage d'une frontière. La mort y arrive-t-elle? Peut-on faire l'histoire de cette frontière et de cette arrivée? Qu'est-ce qu'un arrivant?

Jacques Derrida, Apories


Arribanteak gara.
Baina ez dakigu zein motatako arribanteak.
Helmugara porturatzen diren arribanteak
ala sekulan lehorreratzen ez diren arribanteak.
Irten garenerako galduak gaude, galdurik dugu norabidea
arribanteak bagara ere.


Baina arribante denak,
helburu jakin bakarra dauka
ezkutukoa izanik ere.
Eta arribante guztiak dira portura iritsiko,
ahituak baina, guztiok gara portura iritsiko.
Portuan, utzitako begirada berberak itxoingo dizu...
Herio zure begiekin badator ere.


Bizitzaren ekaitz ilun honetan
zure begiek soilik dute argia,
egunsentirik ez duen egunaren argia,
eta argi honek porturantz garamatza
gure esperantzen faroa
arribantearen lorratza
geroaren uhara
bidaiaren helburu, Herio!


Baina ontzia nolakoa izango den
eta ur gainean nola manten daitekeen,
horrek arduratzen nau.
Gainera kapitaina ezagutu nahi nuke.
Ez zait gehiegi axola
portuan nire zain nor egongo den,
ezta norbait egongo den ere.


Portuak
melodiaren isiluneak dira,
arribanteen zalantza-puntuak,
ez baitakigu inoiz
kantua amaitu ala
motibo berriekin jarraituko duen
harmonia sakonagoz hornituta.


Nolanahi ere,
portuak dira bidearen balizak,
eta honela dio gure Kapitainak:
"Entzun ezazue, anaiok,
portuak dira zuen bidaide bikainak!"


Oi, Kapitaina!
"Tenkatu sokak, ireki birikak,
oihal puztuaz
portura sar gaitezen!"
Atzera egin nuen soa,
hantxe gatz bihurtu zen
eta urarekin nahastuz itsasoratu.
Arribantea naiz,
eta kapitainik ez duen ontzian noa.


Heriok, egunen batean,
portua utzi zenuen begiekin jasoko zaitu,
zerua den itsaso zikinean sartzeko.
Oi, Kapitaina!
Baina ontziaren lemazaina
aspaldi zendu zitzaigun.


PROUSTITUTA

Neroni zelebratzen naiz
eta neure burua dut kantatzen,
eta zuri ere kantari ari natzaizu
neskatila liraina
neskatila xarmanta.


Jatorrietara nator atzera
genesi matrizialera
kreazioaren uterora
zerizanaren barne-muinera
zeure kaliza sakratura.
Horregatik,
zapata gorriko neskatila,
zapata gorriko neskatilaren bila
nabilen guztietan
neroni zelebratzen naiz,
eta neure burua dut kantatzen
edertasunaren poza goraipatuz.

Krisalidaren xarmak
etsipenean amilduriko arnasa
berratxikitzen dugunean soilik
gaitu txundituko.
Eta Eguzkiren sutargiak
hodeiertzean berantetsi baino lehen
lausoa digu kenduko
eulien zurrunbilo kiribilduan
kantu alegera toparaziz.


Neroni zelebratzen naiz
eta neure burua dut alaitzen,
eta geure burua dugu kantatzen
izpiritu garbiak goraipatzen ditugun orotan.


Ez dakit zure izena,
agian,
Lucy edo Lulu,
baina neuretzat Roxeanne izan zinen.


"La petite morte" zer den
erakutsi zenidan,
inoiz baino sutsuago
niri bizia barneratuz eta igorriz.


Orain
hortxe zaude
beti bezain ttiki
kalean hotzak hiltzen.
Zeure buruari itaun eginez,
iragan denborari buruzko
erantzunen bila.
Arnasa galduaren ondarea
non gorde ote daitekeen galdezka
zeruari orroak jaurtikiz.

Arimaren gatazka
esperantzaren agoran
libratu beharra dago.
Baina askatasuna
esperantza oro galtzen denean
lortzen da,
eta zeure begirada lausotuan
esperantza printzak
dira nagusi.


Vestale korroitua,
lugorrian utzitako izpiritu garbia,
izaraz zauritutako argia,
zamaz zulatutako gorputz ahitua.


Ezgai ziren esploratzaileek
hiletsitako arkanoa,
zeure baitan gorderik duzu
urrezko ardi-larrua.


Oi, zelebratzen naiz
zutaz gogoratzen naizen bakoitzean!
Oi, zelebratzen naiz,
eta donetsi mirespenez
zu ezagutu zintudan eguna!


ILUN EDERRA

Iluna ederra da.
Iluntasunaren xarma gogokoa dugu
erabat, eta errotik datorkigu gainera.
Gauaren ederragotzea areago doa
iluntasunak denbora luzatzen baitu
eta iraupena dastarazten.
Zentzu guztien bilkura
kantuen ttopara den legez,
ilun guztiak horditzen dira
sukartutako ixiltasunean
astroen izerdi hotzaren pean.

Arnasa galduaren ondarea 2003, Elkar)



RIMBAUD-EN PARADOXA

Poemak idaztetik armak saltzera iristeraino
pauso ttiki bat besterik ez dago:
marra mehe gorri xumea zeharkatzea,
axolagabetasuna, kontzientzia, koherentzia...


NORA EZEAN

Itzalik gabe geratu naiz.
Dagoeneko ez daukat
nigan zalantza duen itzalik.
Bidegurutzetako erroiek
bizkarra eman didate.
Bizitzako eskifaia ahiturik
ez dago oihala puztuko duen haizerik.
Oinazeak eraso gordinetan
ene begirada alboratzen du
samina gibelean utzita.
Eta ilargiak tinko
argirik sortzen ez duen eremuan
izerdia erauzi nahi du
larritasunen urdurian.


Non hago Merlin?!
Non hago Merlin?!
Hire arrastoak etengabe dakusat,
hire mezuaren zentzua jaso diat,
hire kaparen lorratza sentitzen diat,
baina non zeudek
hire bidaiaren mugarriak?


Loreleiren lurrinak
aintzirako ur gainean galdurik...
Ulalumeren hasperenak
basoko hezean hedatzen?
Zernahi aroko uztak onduko dira
bi birjinen elkar topoan,
eta erregeek eta aztiek bakulu berdina dute oratuko
bi birjinak topatu aurretik.


Ikusten baduzu ibaian behera,
Moldavan behera,
-- Kanpa Uhartea eta Hontzaren Errota
aurrez aurre edukita -
itzalik gabeko ahurra
doinu deliziosoz emeki kulunkatua,
ez ezazu pentsa
arratoiak barruraino zulatzen duten
Ofeliaren gorputz gardenean
bere izter zurietatik hasita
barne erraietaraino
ez ezazu pentsa
izadiaren hilezkil hotzek
kontrakoa adierazten duten arren.
Ibaian behera ikusten baduzu
argigunearen sekretua
gorde ezazu bihotzean gorde.


Baina itzalak ez dira batzen
ezta belztasunean handitzen,
ez bata bestearen gainean jartzen ere.
Itzalak luze luzatzen dira
egiaren argitan,
azkar dardaratzen dute
argiaren berotan;
baina inoiz ez dute igortzen
beroaren egia.


Argilunak bidaide errariak dira
eta zalantzaren mugarriak
eskaintzen dizkigute.
Nire bilaketan ordea
zalantzaren itzal izpirik
ez da ageri,
abandonatze eta amiltze honetan
nora eze huts eta betearen jabe
izatera iritsi naiz.
Gupida geldirik dago ate ondoan,
bidegurutzetako itzal galdua,
etengabeko itxaronaldian.


Esperantzak ez du zentzurik,
zoriaren norgehiagokan
nehoiz irabazle ez zarelako.
Eta etsipena
barrunbe amaigabea da.


EZTIA ETA OLIOA

Eztia eta olioa jartzen zenuen
ogi zatiaren gainean
goizeko lehen orduetan
esnatu ostean.
Egun argia, urdin mailegatua zirudien
zeruko kolorearen tapiza.
Tximini batetik kea zerion
eta urruneko larrean barreiatzen zen
bertan zegoen ihintzarekin bat eginik.
Zertzelada haietan
zure irribarre joria
olio tantetan pozten zen
eta une haietako begiradetan
maitasuna baino ez
elkar aldatzen genuen,
eztia bezain gozoa
eta olioa bezain bizia zen maitasuna.


Haginkada xamurrez
ogiari kosk egiten zenion
eta hortzeko erretenetan
eztizko hariak nabaritzen zitzaizkizun
kandelen argizarizko tantak bailitzan
letaginetatik zintzilik bukatuta.
Horregatik ote zen
zure musuen goxo hura?
Baina gozamena besterik
ez zen isurtzen
geure besarkaden arteko zirrikituetan.
Halakoa zen gure arteko maitasuna,
eztia bezain gozoa
eta olioa bezain bizia.


Eta horzkada bat bestearen atzetik
ogi zatia amaitzen zenuen,
olioz gantzuturiko ogi-mamia
eztizko tantaz zipriztindurik.
Eta alaitasun haren leinurupean
zure etxeko sukaldea
zohargitu egiten zen.
Zinez gustatzen zait
goizean goiz
ogi zatiak prestatzen zu ikustea,
ezti gozoa eta
olio bizia
mami zuriaren gainean jartzen.
Eta ez dut besterik behar
zu maite zaitudala jakiteko.

Oharra: azken hiru poemok ez dira argitaratu.
2011 Euskal Idazleen Elkartea
Zemoria kalea 25 · 20013 Donostia (Gipuzkoa)
Tel.: 943 27 69 99 - Fax.: 943 27 72 88
eie@idazleak.eus

iametza interaktiboak garatuta