Idazleak - Joxantonio Ormazabal Berasategi - Laginak - Bihotza zubi

EU | ES | FR | EN
Facebook Twitter Vimeo Youtube
Euskal Idazleen Elkartea

Joxantonio Ormazabal Berasategi > Laginak

Narratiba

2001 Bihotza zubi | Elkar

Hobe da...


Itsasoren aita eta ama banandu zirenean, bien aurpegietan ikus zitezkeen tristura aztarna batzuk. Baina ez zegoen haserrerik, gorrotorik eta ezinikusirik haien artean. Zortzi urte zeuzkan Itsasok orduan. Ondorengo egunetan negar egin zuen, bai. Baina, poliki-poliki, bizimodu berrira ohitzen joan zen.

Urte batzuk iragan dira geroztik. Eta gaur, hain zuzen, aurkikuntza bitxi baten berri eman dit Itsasok, nire lagunik lagunenak. Amaren etxean kuxkuxean, zoko miaketan, zebilela, poema bat aurkitu du, nonbait, eskutitz eta argazkien artean.

-Hau zer da? -galdetu omen dio amari.

Eta amak, papertxoa hartu eta handik begirik apartatu gabe, honela erantzun omen dio hasperen sakon bat egin ondoren:

-Begira, Itsaso. Egia esango dizut. Zure aitak oparitu zidan banandu ginen egunean. Nik buruz dakit, eta ez dut uste inoiz ahaztuko zaidanik.

Itsasok ere buruz ikasi behar omen du amaren mesanotxean aurkitutako poema hori, oso mugarri garrantzitsua baita bere gurasoen historian.

Honela dio:


Hobe da
maitasunaren korapiloa askatzea
maitasunaren soka etetea baino.
Maitemindu ginen, baina
ez hil arte irauteko adina.
Maitasunaren jardin loretsuan
askatasunez batu ginenak
bana gaitezen askatasunez
bidegurutze arantzatsu honetan.



Min


Arrazoi asko dago mundu honetan triste egoteko. Horregatik daude era askotako tristurak: tristura arinak, iraunkorrak, jota uzten dutenak, egu-raldi txarrak ekarri eta eguzkiak eramaten dituen tristurak... Baina ez dago tristura alairik, alaitasun tristerik ez dagoen bezalaxe.

Eta bihotzaren barru-barruraino zuztarrak botata dauzkaten tristurak dira tristeenak, iraun-korrenak, sakonenak, elurra egin edo eguzkiak berotu, beti irauten dutenak.

Gogoratzen al haiz nola kontatu hidan behin, negarra begietan, zer gertatu zitzaion goiz batean autoan lanera zihoan hire andregaiari? Denbora asko iragan duk geroztik, baina...


Ai, min nerea
barru-barruko aberea.
Ai, nire mina
abere domaezina.

Min ematen dit
barruko zaldi basatiak
min eta min
maitearen hutsune gaziak.

Ezin domatu
nire barruko zaldia
ezin goxatu
nire min gazia.



Ustea Ustel


Zain egon eta iritsi ez. Baietz iruditu eta ezetza gainditu. Maite nauela uste eta azkenean ustea ustel. Askotan gertatzen da eta asko sufriarazten du. Ibai ertzean eserita dagoen neskatxak badaki ongi horren berri.


Ibai zabalaren ertzean
hankak uretan
bihotza penetan
negarrez neskatxa gaztea
maitasunaren txalupa
hutsik datorrela ikustean.



Munduari agur


Jaio, gozatu, sufritu eta hil egin zen poeta azkenean. Gaixotasun luze eta sendaezin batek eraman zuen mundutik.

Ni haren ondoan egon nintzen arnasaren haria eten zitzaion arte. Burua argi eduki zuen azkeneraino. Bazekien hiltzera zihoala. Bere begiekin eta eskuineko eskuarekin agurtu ninduen.

Hil bezperan esan zidan nire lagun poetak non zeukan gorderik bere azken poema.

-Baina ez irakurri ni hil arte, mesedez -erregutu zidan ahots mehe-mehearekin.

Liburu lodi-lodi batean gorderik zegoen papertxoa, eta han nire lagunak idatzitako poema. Eta nik handik hartu eta zuk orain eskuetan daukazun liburuan gordetzea pentsatu nuen.


Ibili eta ibili
nekatu egin zait bidea.
Egunak etorri eta urteak joan
ihartu egin zait
bizitzaren zuhaitz berdea.
Hotza dario nire eguzkiari
azken amodio hondarra
nire bihotz ximurrari.
Agur munduari!



Itsasoak ere badaki arnasa hartzen


Itsasertzera joaten zen askotan. "Itsasoa da nire lagunik handiena", esan ohi zuen. Barruko egarri, egonezin edo indar magnetiko batek eramaten zuen olatuak lehertzen diren harkaitzetara.

Orduak eta orduak igarotzen zituen han, itsasoari begira, pentsakizun sakonetan murgildurik ziur aski.

Iazko iraileko arratsalde batean joan zen azkeneko aldiz. Marea Biziak ziren egun haietan. Bizi-egiak harentzat.

Olatuak erpe bilakatu ziren. Ustekabean, harra-patu, apar zuri artean eraman eta irentsi egin zuen bere lagunik handienak, itsasoak, alegia.

Ez ote zekien itsasoa ere, batzuetan, gosetu egiten dela, eta orduan ipuinetako herensugeek be-zala, gizakiak jan behar izaten dituela?

Dena dela, itsasoak arnasa hartzen duela ba-zekien. Hori bai. Hauxe baita bere koaderno go-rrian idatzi zuen azkeneko poema:


Uhinak ikusten dituzunean
lehenengo puzten
eta gero lehertzen
pentsatu behar duzu
itsasoak ere badakiela
arnasa hartzen.



Geltokian


Jakingo duzu, noski, nolakoak izaten diren hiri handietako tren-geltokiak. Jendea inurria bezala ibiltzen da atzera eta aurrera leku erraldoi horietan. Era askotako eszenak ikusten dira: batzuk elkarri musuka, besteak elkarri helduta negarrez, batzuk lasai, besteak presaka...

Eta ez al duzu inoiz inor ikusi goibel, urduri eta kezkatuta espero zuena ez delako heldu berak uste zuen trenean?

Ni, behin, liburu bat besapean nuela, tren-geltoki handi horietako batera joan nintzen arratsaldeko laurak aldera. Ilunarekin batera itzuli nintzen etxera. Irakurri, paseatu, idatzi... konturatu ere egin gabe joan zitzaizkidan orduak.

Gogoratzen naiz arratsalde hartan inoiz baino jende gehiago ikusi nuela urduri, goibel eta kezkatuta. "Ez zaie iritsi, nonbait, beraiek maite dutena eta espero zutena", pentsatu nuen nik neure artean.

Eta poema hauxe idatzi nuen azal gogorreko li-buruaren gainean, hantxe, geltokiko burdinazko aulki zulotxoz betean:


Maitasunaren geltokian
trena badator, trena badoa.
Zain eta zain
maitasunaren geltokian
zain eta zain egun osoa.

Gaua badator.
Hutsune beltz ilunak
bete dit barrena,
eguna badoa.
Eta oraindik ez da etorri
ez da etorri nire trena.

Zein geltokitan
zein trenetan
dago, dabil, dator, doa
nire maiteñoa?
Mundurik mundu
geltokiz geltoki
trenez tren
haren bila noa.



Ni behin bakarrik jo nau aitak


Aitak behin bakarrik jo nau ni, baina ederrak eman zizkidan orduan. Bero- bero eginda utzi ninduen.

Gaur balitz bezalaxe gogoratzen naiz. Zortzi urterekin hasi nintzen gurasoei bizikleta erosteko eta erosteko eskatzen. Eta ez zidaten hamaika urte bete nituen arte erosi.

Ostiral iluntze batean aitarekin eta amarekin joan nintzen bizikleta erostera. Hura zoriona nirea! Ezin nion pozari eutsi. Barrez hasten nintzen ohean sartuta gero ere. Gau hartan esna amets egin nuen.

Bizikleta berriarekin lehenengo aldiz biharamunean atera nintzen kalera, larunbat arratsaldean. Hiru edo lau bira eman nizkion auzoari. Eta harro baino harroago nenbilela, mutiko bat hurbildu zitzaidan. Nik ez nuen inondik ere ezagutzen. Txintxo aurpegia jarri eta galdetu zidan gazteleraz:

-"Me dejas dar una vuelta?

Nik zer egingo, eta bizikleta berri-berria utzi nion mutiko ezezagunari. Han joan zen tropeletik ihes egindako txirrindularia bezala. Joan, bai, joan zen, baina ez zen gehiago itzuli.

Alferrik egon nintzen ni inozo baten moduan ilundu arte zain. Burumakur sartu nintzen etxean. Penaz eta beldurrez.

-Zer gertatzen zaizu? -galdetu zidan aitak.

-Bizikleta berria lapurtu dit mutiko batek, aita...

-Nola? Atzo bizikleta erosi eta gaur lapurtu egin dizutela?

-Bai. Mutiko batek eskatu dit, utzi diot eta ez da gehiago azaldu.

-Eta nor da mutiko hori? -aitak gero eta ozenkiago.

-Ez dut ezagutzen.

-Ezezagun bati utzi al diozu bizikleta berria? -sutan jarri zen aita, bere onetik irtenda.

Eta orduan jo ninduen aitak lehenengo eta az-keneko aldiz.

Bizikletarik ez zen gehiago azaldu, eta gurasoek berririk ere ez zidaten erosi. Hemezortzi urte bete nituenean, neure diruarekin erosi nuen orain daukadan bizikleta.
2011 Euskal Idazleen Elkartea
Zemoria kalea 25 · 20013 Donostia (Gipuzkoa)
Tel.: 943 27 69 99 - Fax.: 943 27 72 88
eie@idazleak.eus

iametza interaktiboak garatuta