Idazleak - Fernando Morillo Grande - Hemeroteka - "Mundu errealaren jokaldiak ez dira itzulgarriak izaten, eta uste baino beso luzeagoa dute gainera"

EU | ES | FR | EN
Facebook Twitter Vimeo Youtube
Euskal Idazleen Elkartea

Fernando Morillo Grande > Hemeroteka

EIE

2008-05-07 "Mundu errealaren jokaldiak ez dira itzulgarriak izaten, eta uste baino beso luzeagoa dute gainera" | Hasier Rekondo

Suminaren estrategia (Elkar, 2008) zure azken eleberrian intriga eta manipulazioa dagoela adierazi duzu, protagonistek jolas egiten dute. Bizitzari baino joko erakargarriago bati jarraiki?

Protagonista nagusiarentzat ez dago bizitza baino joko interesgarriagorik! Kontua da bidearen txoko guztietan bilatu nahi duela, eta gero eta urrunago joan nahiko duela. Non jarri muga? Noraino iritsi daiteke jolasa? Halako galderak erantzun beharko ditu.

Aimarrek, errealitatea sortu behar duen zure protagonistak, dena kontrolpean duela dirudien arren, mendeku armiarma baten barruan ikusiko du bere burua.

Edozer jokoren barruan, mugimendu bakoitzak zenbait hari berri sortzen ditu. Aimar protagonistari horixe bera gertatuko zaio: hari batzuk mugitzean, espero ez dituen beste batzuk ere azalduko zaizkio, eta ondorioz eratuko den mataza (edo zeuk egoki esan bezala, mendeku armiarma) gero eta nahasgarriagoa izango da.

Exploradores del abismo (Anagrama, 2007) liburuan Sophie Callek bere bizitza idatzi diezaion eskatzen dio Enrique Vila-Matasen alteregoari . Aimarri errealitatea eraldatu dezan enkargatuko dio Florak.

Bizitza den jolasaren gaineko jolasa eskatuko dio emakumeak: literaturaren eta antropologiaren “lanabesak” erabilita, eta errealitatearen itxura aldatzeko asmoz, maskarak eranzten edo jartzen ibili beharko du protagonistak, matrioska edo errusiar panpinatxoekin egiten den bezala edo. Baina bada alde garrantzitsu bat: mundu errealaren jokaldiak ez dira itzulgarriak izaten, eta uste baino beso luzeagoa dute gainera.


Narrazioaren erritmoak eta egiturak arintasuna eta freskotasuna dituzte xede.

Bereziki bilatu dut hori: erritmo bizia eta azkarra, horretarako hizkuntza, doinu nahiz egitura (ustez) aproposenak erabiliz. Irakurleak istorioa bukatu “behar” izateko.

Go eta xake jokoek garrantzi handia dute liburuan, protagonisten estrategia marrazten dute.
Mahai-jokoak oso sinbolo indartsuak iruditzen zaizkit era guztietako estrategiak azaltzeko orduan.


Suminaren estrategia liburuan, Go jokoaren terminologia hartu dut zenbait zati markatzeko, baina, azken batean, hainbat alorretan ikusten direnak baino ez dira: hasiera, korapiloa eta amaiera.

Aimarrek jolasa du leitmotiv-a. Jolas grina horrek dena baldintzatzen du: esaterako, sexua elipsi bortitzetan ageri da nobelan.

Aimarrek, neurri batean, jolas egin nahi du, prezioa edozein dela ere... Tarteka, ordea, zalantza egiten du. Gizakia da. Jendea manipulatu nahi eta behar du, baina badaki egoera mingarriak sortuko dituela. Orain ere hasierako galdera bera egin beharko dio bere buruari: noraino iritsi? Noraino onartuko dio bere buruari?

EIEk kudeatzen duen Idazleak Ikastetxeetan programako saio askotan izandakoa zara. Harreman zuzena duzu zure irakurlegoarekin eta irakurzaleek liburu biziak eta dinamikoak eskatzen dizkizutela adierazi duzu.

Etengabeko eskaera izaten da, eta harritu ere egiten nau zenbat aldiz errepikatzen den (kontuan hartuta ez dutela eskatzen irakurle gazteek edo euskaldun berriek soilik, horientzat logikoagoa litzateke eta).
Garrantzitsua iruditzen zait irakurle-multzo hori mimatzea, ez baita txikia: euskaraz gehiago irakurtzeko ohitura hartzen badute, ziur nago apurka-apurka bestelako liburu mota batzuk ere irakurriko dituztela.

Dinamismo horrek idazkera arina eskatzen du, halabeharrez, ez dago lar azalean geratzeko arriskurik?

Hondoan geratzeko arriskua dagoen modu berean, bestelako doinu batzuk lantzean. Idazleak orekariarena egin behar du sarritan, “tasunen” eta “kerien” artean: (literarioki) sinesgarria izan, eta aldi berean ahal bezain zuzena. Nobela honetan, hondartzan, kafetegi batean edo busean irakurtzeko moduko liburua lortu nahi nuen. Beraz, arina izaten saiatu behar nuen!

Misteriozko nobela idatzi duzu, nor edo nortzuk dituzu erreferente era honetako literaturan.

Uf, iturri askotatik edaten dut. Besteak beste, oso maite ditut intrigazko nobelak, abenturazko klasikoak, komiki fantastikoak eta zinema beltza. Horietariko bakoitzak dituen trikimailuak ezagutzen eta erabiltzen saiatzen naiz. Dena dela, sortzeko orduan, askoz pisu handiago dauka inkontzienteak arrazoiak baino: neuk ere ez nuke-eta asmatuko nola demontre bururatzen zaizkidan idazten ditudan erdiak!

Zure literaturan etengabe ageri dira teknologia berriak (idazleei zuzendutako gai honen gaineko ikastaroak eskaini dituzu). Bitxikeria modura, liburuaren pasarte batean, internet garesti xamar dagoela eta, kexu ageri da Aimar; ordenagailu eramangarri punta-puntakoak, internet bilatzaileak eta segapotoak aise erabiltzen ditu.

Lan egiteko orduan, teknologiak izugarri laguntzen dit. Beharko alde egon! Ez dut ezagutzen ezagutu beharko nukeenaren laurdenaren laurdena, baina, egia esan, maiz eta gustura erabiltzen ditut zenbait gailu eta programa. Ulertzekoa da nire liburuetan ere halakoak sarritan azaltzea.
Interneteko prezioari dagokionez, pertsonaia ez da haserretzen hura garestia delako, baizik eta une jakin batean duina dena baino askoz gehiago eskatzen diotelako, ustezko zerbitzu publiko baten truke (eta hor, protagonistarekin bat nator, erabat).

Gazte literatura landu duzu batez ere. Eleberri hau ez da gazteei zuzendutakoa baina gazteak dira protagonista nagusiak. Ez diozu beldurrik "gazteentzako idazle" etiketari?

Etiketen beldur izango banintz, ezingo nuke ezer idatzi! Nire lan gehienak gazteentzat idatzita badaude ere, zenbait doinu eta gai desberdin landu ditut, eta orain prestatzen ari naizen lanetan ere denetarikoak daude.

Hala ere, ezin dut ukatu gehiago gustatzen zaidala gazte-garaian errazago ikusten den irrika eta ilusioa. Heltzean, askotan, herdoildu egiten gara. Tristatu. Eta bai: oraingoz, ilusioa nahiago.

Berriki web orri pertsonala plazaratu duzu, zer eskaini nahi diozu irakurleari?

Webgunea oso sinplea da, baina bere funtzioa egoki betetzen duela uste dut: informazioa oso modu errazean ematea. Norbaitek nire lanei buruzko zenbait kontu ezagutu nahi baditu, hortxe izango du, eskura eta, ahal dudan neurrian, eguneratua.
2011 Euskal Idazleen Elkartea
Zemoria kalea 25 · 20013 Donostia (Gipuzkoa)
Tel.: 943 27 69 99 - Fax.: 943 27 72 88
eie@idazleak.eus

iametza interaktiboak garatuta